
استان اردبیل با همه ظرفیت های طبیعی ، صنعتی ، کشاورزی ، گردشگری و نیروی انسانی اش ، تشنه لب بر لب کوثر آب نشسته است و شایسته و بایسته بود تا برنامه ای جامع و مدون در حوزه منابع آب استان طراحی و تدوین می شد . مدیریت منابع آب استان با سرلوحه قرار دادن منویات رهبر معظم انقلاب اسلامی در خصوص ضرورت نو آوری و ابتکار و تاکید معظم له بر تلاش و کار مجدانه و استفاده از استراتژی های زود بازده و پرشتاب با محوریت توسعه عدالت محور، این مهم را به انجام رسانید و با توجه به کار کارشناسی و مطالعات وسیع و گسترده ای که در تدوین این سند راهبردی صورت گرفته است می تواند بستر لازم جهت ارائه و ایجاد الگوهای صحیح در تمام حوزه های آب را تامین نماید . امری که در پیام نوروزی اخیر رهبر فرزانه انقلاب هم بر آن تاکید شد .
شرکت آب منطقه ای اردبیل با نصب العین قراردادن تصریحات سند چشم انداز ، سیاستهای برنامه چهارم توسعه ، سیاستهای کلی برنامه پنجم ، راهبرد بلند مدت توسعه منابع آب کشور، سیاستهای مصوب مجمع تشخیص مصلحت نظام ، سیاستهای محوری وزارت نیرو در بخش آّّب ، سند فرابخشی مدیریت منابع آّب ، توصیه های مهم مشاور وزیر و مدیرعامل محترم شرکت مادر تخصصی مدیریت منابع آب ، استاندار محترم اردبیل در امر توسعه و بهره برداری بهینه از منابع آب و جایگاه فرابخشی آب و نقش آن در توسعه جامع و پایدار استان ، از سه ماهه چهارم سال 1387 به منظور هدفمند نمودن فعالیت ها و ترسیم چشم انداز و تبیین رویکرد و راهکاری منطقی و عملی در این زمینه ، مبادرت به تهیه سند راهبردی شرکت آب منطقه ای نموده است .
این سند راهبردی نگاه جامع به ایجاد و حفظ زیر ساخت های منابع آب استان داشته و در پنج محور اصلی : تامین و عرضه آب مطمئن بخش های مختلف مصرف، بهبود بهره برداری ، سرمایــه گــذاری غیردولتی و برون سپـاری ، توسعه منابع آب حوضه های مشترک و مرزی ، مدیریت خشکسالی و پیشگیری سیلاب تهیه و تدوین گردیده است ودر راستای تحقق اهداف سند چشم انداز بیست ساله کشور قرار دارد .
چالش ها و تهدیدهای بسیار جدی و اساسی فرا روی مدیریت منابع آب در استان اردبیل قرار دارد و ذیلاً به برخی از آنها اشاره می شود
نارسایی در توزیع منابع آب در بخش های مختلف مصرف، عدم اجرای همزمان و متوازن طرحهای مهار آب با شبکه های پایاب ، وابستگی شدید به آبهای سطحی ورودی از حوضه های خارج استان ، فقدان برنامه مدون خشکسالی و مقابله با بحران ، بیلان منفی آبخوان اردبیل و کمبود آب در نتیجه رشد بالای جمعیت و توسعه صنعتی استان.
در عین حال مدیریت تقاضا چالش اساسی تری است که نیازمند اصلاح الگوهای اجتماعی و فرهنگی در مصرف آب بوده و راهکارهای جامعی را طلب می کند.
این سند راهبردی متضمن اجرای تمام دغدغه های فوق الذکر بوده و امید است با عنایت خاصه حضرت صاحب الامر و تلاش جدی همه دست اندرکاران ذیربط منتج به نتایج درخشان شود .
به منظور ارائه دیدگاه کمی از برنامه ریزی های افق 1393 و 1404 درمحورهای مندرج در سند راهبردی حاضر و مقایسه آن با وضعیت فعلی به عنوان مثال به ذکر چند نمونه بسنده می گردد :
1- تامین و عرضه آب مطمئن بخش های مختلف مصرف
الف : میزان مهار آب داخلی استان:
وضعیت فعلی 307 میلیون مترمکعب ، افق 1393 : 527 میلیون متر مکعب ، افق 1404 : 531 میلیون مترمکعب
ب : اجرا و بهره برداری از طرحهای آبرسانی :
وضعیت فعلی 85 میلیون مترمکعب ، افق 1393 : 125 میلیون مترمکعب ، افق 1404 : 185 میلیون مترمکعب
ج : اجرای شبکه های آبیاری و زهکشی :
وضعیت فعلی 81450 هکتار، افق 1393 : 183565 هکتار ، افق 1404: 224825 هکتار
2- بهبود بهره برداری کمی و کیفی منابع و مصارف با حفاظت ، بهره وری و تعادل بخشی:
الف : تعادل بخشی آبخوان های با بیلان منفی:
وضعیت فعلی : کسری مخزن 550 میلیون مترمکعب ، در افق 1393 : کسری مخزن 501 میلیون مترمکعب ، در افق 1404 کسری مخزن صفر
ب : اصلاح ساختار مصرف آب کشاورزی به کل مصرف:
وضعیت فعلی : 93% ، افق 1393 : 90% و افق 1404 : 87%
ج : سهم بهره برداری از منابع آب سطحی:
وضعیت فعلی 84% ، در افق 1393 : 89% و در افق 1404 :92%
د : افزایش راندمان با اجرای سیستم های آبیاری تحت فشار ، رعایت الگوی مصرف ، تحویل حجمی در شبکه
های آبیاری و زهکشی:
وضعیت فعلی 35% ، در افق 1393 : 38% و در افق 1404 :60%
3- سرمایه گذاری غیر دولتی و برون سپاری فعالیتهای غیر حاکمیتی:
الف : سرمایه گذاری خارجی در جهت اجرای طرحهای آبی:
وضعیت فعلی : صفر ، افق 1393 : 120 میلیون یورو
ب : مشارکت مردمی در اجرای طرحها :
وضعیت فعلی 147 میلیارد ريال ، افق 1393 : 249 میلیارد ريال
ج : سرمایه گذاری بخش خصوصی در احداث مجتمع های آبدرمانی و ایجاد تاسیسات گردشگری و پرورش ماهی در تالابها و دریاچه سدها:
وضعیت فعلی 9 میلیارد ريال ، در افق 1393 : 79 میلیارد ريال و در افق 1404 : 160 میلیارد ريال
4- توسعه منابع آب حوضه های مشترک و مرزی ارس ، بالهارود و قزل اوزن
الف : ظرفیت آب تنظیمی سدها( آبهای خارج استانی):
وضعیت فعلی 1580 میلیون مترمکعب ،افق 1393 : 1745 میلیون مترمکعب ، افق 1404 : 2078 میلیون مترمکعب
ب : انتقال آب از حوضه های مشترک:
وضعیت فعلی صفر ، افق 1393 : اخذ تخصیص انتقال 538 میلیون مترمکعب آب از حوضه قزل اوزن به حوضه دره رود ، افق 1404 : انتقال 538 میلیون مترمکعب آب از حوضه قزل اوزن به دشت اردبیل
5- مدیریت خشکسالی و کنترل سیلاب:
الف : ساماندهی رودخانه های مرزی:
وضعیت فعلی 47 کیلومتر ، افق 1393 : 87 کیلومتر و افق 1404 : 92 کیلومتر
ب : ساماندهی رودخانه های داخلی:
وضعیت فعلی 0.24 کیلومتر ، افق 1393 : 62 کیلومتر و افق 1404 : 180 کیلومتر
ج : اقدامات پیشگیرانه در جهت تخفیف اثرات خشکسالی با صرفه جویی و اجرای طرحهای کوچک تامین آب و استفاده از آبهای غیر متعارف :
وضعیت فعلی 8 میلیون مترمکعب ، افق 1393 : 20 میلیون مترمکعب و افق 1404 : 40 میلیون مترمکعب
د : تهیه و اجرای برنامه های مدیریت خشکسالی:
در وضعیت فعلی با پیشرفت فیزیکی 5% ، و در افق 1393 : 100%

|